გუიდინგ სიუე ია

გუიდინგ სიუე ია (贵定雪芽, Guìdìng xuě yá) — მაღალმთიანი სპირალურად გრეხილი მწვანე ჩაი გუიჯოუს პროვინციის გუიდინგის მაზრიდან, ცნობილი „გუიდინგ იუნიუ გუნჩას“ (贵定云雾贡茶, „გუიდინგის ღრუბლიანი ხარკის ჩაი“) უმაღლესი კატეგორია. ეს ჩაი ფლობს ჩინეთში „გუნჩას“ (საიმპერატორო ხარკის) ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივ დოკუმენტირებულ ისტორიას: პირველი ხსენება 1325 წელს (იუანის დინასტია), 1790 წელს ციანლუნის ბრძანებით აღმართული ქვის სტელა „ვანიგუ ლიუფანი“ (万古留芳, „სურნელება ათი ათასი თაობისთვის“) — გუიჯოუს ერთადერთი ქვის ძეგლი, რომელიც ადასტურებს საიმპერატორო ხარკის სტატუსს. ჩაი მზადდება უნიკალური ადგილობრივი ჯიშისგან ნიაოვანი (鸟王, „ფრინველთა მეფე“) — პოპულაციური ჯიში, რომელიც ჩინეთის ჩაის ისტორიის „ცოცხალ ნამარხად“ არის მიჩნეული, იუნიუს მთაზე (云雾山), რომელიც მიაოლინგის ქედის (苗岭) მთავარი მწვერვალია და გუიჯოუს სამი დიდი მდინარის წყალგამყოფს წარმოადგენს.

1. კლასიფიკაცია და წარმოშობა:

• ტიპი: მწვანე ჩაი (绿茶, lǜchá), დაუფერმენტებელი. მიეკუთვნება ცხელ ქვაბზე შემწვარ, სპირალური გრეხის მქონე მწვანე ჩაის (卷曲形炒青绿茶, juǎnqūxíng chǎoqīng lǜchá). მზა ფოთლის ფორმა თევზსაჭერ კაუჭს მოგვაგონებს — აქედან მომდინარეობს ისტორიული სახელი „იუიგოუჩა“ (鱼钩茶, „თევზის კაუჭის ჩაი“).

• კატეგორია: ბრენდის „გუიდინგ იუნიუ გუნჩა“ (贵定云雾贡茶) უმაღლესი ხაზი. გეოგრაფიული აღნიშვნის პროდუქტი (国家地理标志保护产品, 2024). „გუიჯოუს ათი ცნობილი ჩაიდან“ (贵州十大名茶) ერთ-ერთი. გუიდინგის მაზრას მინიჭებული აქვს წოდებები „ჩინეთის ცნობილი ჩაის მშობლიური მიწა“ (中国名茶之乡) და „მიაოლინგის ხარკის ჩაის მიწა“ (中国苗岭贡茶之乡). მეოთხე საერთაშორისო ჩაის გამოფენა-შეფასების გამარჯვებული (2002, ოქრო). 1990 წელს ცნობილი ჩაის სრულჩინურ შეფასებაზე 99.85 ქულა მიიღო — ქვეყნის უმაღლესი შედეგი, ერთდროულად ოთხი ჯილდოს მფლობელი, მათ შორის ვაჭრობის სამინისტროს პრიზი „საუკეთესო ჩაისთვის“. „იუნიუ გუნჩას“ ხელით დამზადების ტექნოლოგია გუიჯოუს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის რეესტრშია შეტანილი (2009).

• წარმოშობა: ჩინეთი, გუიჯოუს პროვინცია (贵州省, Guìzhōu Shěng), ციანნანის ბუი-მიაოს ავტონომიური ოლქი (黔南布依族苗族自治州), გუიდინგის მაზრა (贵定县, Guìdìng Xiàn). ჩაი იწარმოება იუნიუშანის მთაზე (云雾山, Yúnwù Shān) — მიაოლინგის ქედის (苗岭山脉主峰) მთავარ მწვერვალზე, რომელიც მდინარეების უ (乌江), იუან (沅江) და პან (盘江) წყალგამყოფია. მთის სიმაღლე 1500 მ-ს აღემატება.

• გეოგრაფიული კოორდინატები: დაახლოებით 26°20′ ჩრდილოეთი განედი, 107°14′ აღმოსავლეთი გრძედი.

2. ისტორია და კულტურული მნიშვნელობა:

• ისტორია: გუიდინგი ფლობს გუიჯოუს ერთ-ერთ ყველაზე ღრმა და კარგად დოკუმენტირებულ ჩაის ისტორიას — 2000 წელზე მეტი ჩაის მოყვანა და 600 წელზე მეტი დადასტურებული „გუნჩას“ სტატუსი.

  უძველესი ეპოქა. 2000 წელზე მეტი ხნის წინ, იუნიუს მთის კალთებზე მცხოვრებმა მიაოს (苗族, Miáozú) წინაპრებმა დაიწყეს ველური ჩაის მოშინაურება. გამოყვანილი იქნა ადრეული ჯიშები, რომლებმაც მიიღეს ადგილობრივი სახელები: „ნიაოვან ჩა“ (鸟王茶, „ფრინველთა მეფის ჩაი“), „დუნმიაო ჩა“ (东苗茶), „იუიგოუ ჩა“ (鱼钩茶, „თევზის კაუჭის ჩაი“), „ბაიიუნ ჩა“ (白云茶, „თეთრი ღრუბლის ჩაი“). ადგილობრივი მიაო თავის ენაზე ჩაის „ბულაოძის“ (不老几, bùlǎojī) უწოდებდნენ. იუნიუს მთაზე დღემდე იზრდება 1000 წელს გადაცილებული ველური ჩაის ხეები, ტანით, რომელსაც მხოლოდ ოთხი ზრდასრული მამაკაცი იკიდებს მხარს, და 40 მ-ზე მაღალი ვარჯით — ცოცხალი მოწმობა იმისა, რომ გუიდინგი ჩაის ხის წარმოშობის ერთ-ერთი ცენტრია.

  „გუნჩას“ ეპოქა. გუიდინგის ჩაის პირველი დოკუმენტირებული მიწოდება სასახლისთვის იუანის ეპოქას მიეკუთვნება: 1325 წელს (ტაიდინგის მეფობის მე-2 წელი) ჩაი იმპერატორ ტაიდინგ-ტის გაეგზავნა. მინგის ეპოქაში (洪武五年, 1372) ჩაი საიმპერატორო „გუნჩას“ რეესტრში შევიდა. „კანსის გუიჯოუ ტუნჯიში“ (《康熙贵州通志》, 1673) ჩაწერილია: „ციანჯოუს ყველა მიწა აწარმოებს ჩაის, მაგრამ იუნიუს მთის ღრუბლიანი ჩაი გუიდინგში ყველაზე ცნობილია“ (黔省各属皆产茶，贵定云雾最有名). ცინგის ეპოქის დასაწყისში გუიდინგის ჩაი „ჩინეთის რვა დიდ ჩაის“ (八大名茶) შორის იყო.

  სტელა „ვანიგუ ლიუფანი“ (1790). ციანლუნის მეფობის 55-ე წელს (乾隆五十五年, 1790) იუნიუს მთაზე, სოფელ ნიაოვანის (鸟王村) გუანკოუჩაის (关口寨) ბუდესთან, აღიმართა ქვის სტელა „იუნიუ გუნჩა ბეი“ (云雾贡茶碑) წარწერით „万古留芳“ („სურნელება ათი ათასი თაობისთვის“). სტელის 228-სიმბოლოიანი ტექსტი იმპერიის ბრძანებას აფიქსირებს: მიაოს გლეხების მდგომარეობის შემსუბუქების მიზნით, დროებით შეჩერებულიყო „ჩაის გადასახადის“ აკრეფა, აეკრძალოთ ადგილობრივ მოხელეებს გამოძალვა, და გამოეყოთ 420 ლიანი ვერცხლი „გუნჩას“ წარმოების მხარდასაჭერად. ეს ერთადერთია გუიჯოუში — და ერთ-ერთი იშვიათია ჩინეთში — ქვის სტელა, რომელიც ადასტურებს ხარკის ჩაის სახელმწიფო სტატუსს. 1982 წელს სტელა გუიჯოუს პროვინციის დაცული ძეგლების რეესტრში შევიდა. 1805 წელს (嘉庆十年) დამატებით დადგინდა მიჯნის სტელა, რომელმაც „გუნჩას“ საწარმოო ტერიტორიის საზღვრები განსაზღვრა.

  საერო დიდება. გუანსიუს ეპოქაში (光绪, 1904–1905) გუიჯოუს გუბერნატორმა ლინ შაონიანმა (林绍年) პირადად მოამზადა ორი ლარნაკი გუიდინგის ჩაით: „ერთი — იმპერატორისთვის, ერთი — ძველი ბუდასთვის [ე.ი. იმპერატორის ქვრივი ცისისთვის]“. ეს ჩანაწერი დაცულია „ცინგის სასახლის საიდუმლო არქივებში“ (《清宫秘档》), რომელიც პეკინის ჩინეთის პირველ ისტორიულ არქივში ინახება.

  თანამედროვე ეპოქა. 1971–1982 წლებში ოსტატმა ლი ძინშიმ (李金石) მოაწესრიგა გადამუშავების ტრადიციული ტექნოლოგია და შეიმუშავა ინოვაციური „ცხრა ნაბიჯის მეთოდი“ (九步法, jiǔ bù fǎ) მექანიზებული წარმოებისთვის. 1982 წელს ახალმა ჩაიმ სახელი „გუიდინგ სიუე ია“ (贵定雪芽) მიიღო. 1990 წელს — უმაღლესი ქულა (99.85) სრულჩინურ შეფასებაზე და ოთხი ჯილდო. 1993 წელს — საერთაშორისო გამოფენის ოქროს ჯილდო. 1997 წელს ჩაი წარუდგინეს ჩინეთის ბუდისტური ასოციაციის თავმჯდომარე ჭაო ფუჩუს (赵朴初), რომელმაც, მისი გემოს შეფასების შემდეგ („清香味永“ — „სურნელი სუფთა, გემო მარადიული“), საკუთარი ხელით დაწერა იეროგლიფები „佛茶“ („ბუდას ჩაი“).

  განთქმულმა ჩაის მცოდნემ, პროფესორმა ჩენ ჩუანმა (陈椽) გუიდინგის ჩაის ლექსი მიუძღვნა: „ო, გუიდინგის კაუჭი. / ნათელი ნაყენი — უმაღლესი ხარკი. / ღრუბლების ზღვა, ნისლიანი ქალაქი, / ხარისხი და სიუხვე ჰარმონიაში“ (贵哉定钩，清茗贡修。云海雾都，质量兼优).

• სახელწოდება:

  • „გუიდინგი“ (贵定) — 581 წელს დაარსებული მაზრის სახელი. იეროგლიფი „贵“ („ძვირფასი“, „ფასეული“) — გუიჯოუს პროვინციის სახელის ნაწილია და იმავდროულად მიანიშნებს ადგილობრივი ჩაის მაღალ ღირებულებაზე.
  • „სიუე ია“ (雪芽) — „თოვლის კვირტი“. მიუთითებს უხვ, თოვლისნაფენისებრ ვერცხლისფერ ფხაზე, რომელიც ფარავს ჩაის ფოთოლს. ჩაი ასევე ცნობილია ისტორიული სახელებით: „იუნიუ გუნჩა“ (云雾贡茶, „ღრუბლიანი ხარკის ჩაი“), „ნიაოვან ჩა“ (鸟王茶, „ფრინველთა მეფის ჩაი“), „იუიგოუ ჩა“ (鱼钩茶, „თევზის კაუჭის ჩაი“), „ბაიიუნ ჩა“ (白云茶, „თეთრი ღრუბლის ჩაი“).

• კულტურული მნიშვნელობა: გუიდინგ სიუე ია მხოლოდ ჩაი კი არა, „სამმაგი მემკვიდრეობის“ (三重遗产) ცოცხალი განსახიერებაა: ისტორიული მემკვიდრეობა (1790 წლის სტელა, ცინგის სასახლის არქივები), ეთნოკულტურული მემკვიდრეობა (მიაოს საუკუნოვანი მეჩაიეობის ტრადიცია, კრეფისა და მიტანის რიტუალები) და ბუდისტური მემკვიდრეობა (იანბაოშანის მთა — ჩინეთის სამხრეთ-დასავლეთის სამი დიდი ბუდისტური მონასტრიდან ერთ-ერთი, სადაც მონაზვნები საუკუნეების განმავლობაში „თეთრი ღრუბლის ჩაის“ ამუშავებდნენ). გუიდინგში ყოველწლიურად იმართება „ხარკის ჩაის ფესტივალი“ (贡茶文化旅游节), რომელიც მიაოს ხარების ჭიდილს (斗牛) მოიცავს — სანახაობას, რომელიც ათასობით ტურისტს იზიდავს.

3. ბოტანიკური აღწერა და ნედლეული:

• ჯიში / კულტივარი: მთავარი ჯიშია ნიაოვან ციუენთიჯუნგი (鸟王群体种, Niǎowáng Qúntǐzhǒng) — „ფრინველთა მეფის პოპულაციური ჯიში“. ეს არის Camellia sinensis var. sinensis-ის უნიკალური ადგილობრივი, თესლით გამრავლებადი პოპულაციური ჯიში, რომელიც გუიჯოუს ჩაის ისტორიის „ცოცხალ ნამარხად“ (活化石) და მსოფლიო ენდემურ ჩაის ჯიშადაა მიჩნეული. მახასიათებლები: ფოთოლი მწვანე, ფხა უხვი, კვირტები დიდი და ხორცოვანი, „სინაზის შენარჩუნების“ მაღალი უნარი (持嫩性强). მიეკუთვნება ხისებრ (乔木型) ტიპს. უმაღლესი გრადაციისთვის გამოიყენება მხოლოდ ნიაოვანი; მასობრივისთვის — დამატებით ფუდინგ დაიბაი ჩა (福鼎大白茶).

  ნიაოვანის ჯიშის ბიოქიმიური პროფილი (ერთი კვირტი, ერთი ფოთოლი): პოლიფენოლები — 31,67%, ამინომჟავები — 2,18%, კოფეინი — 3,39%, წყალექსტრაქტული ნივთიერებები — 43,28%, კატეხინები — 114,66 მგ/გ.

• კრეფა: ყოველწლიურად ხუთამდე ტური კრეფა ტარდება — სამი გაზაფხულის, ნულ-ორი ზაფხულის. შემოდგომის კრეფა არ პრაქტიკულდება. ყველაზე ფასეულია „მინგციანჩა“ (明前茶) — ცინგმინგამდე (~5 აპრილი).

• კრეფის სტანდარტი:

  • უმაღლესი ხარისხი (特级): ერთი კვირტი ძლივს გახსნილი ფოთლით (一芽一叶初展), ე.წ. „ავტოჯას ნისკარტი“ (钢笔尖, gāngbǐ jiān) — მეტაფორა, რომელიც ყლორტის სიმკვეთრესა და სიმსუბუქეს აღწერს.
  • პირველი ხარისხი (一级): ერთი კვირტი ორი ფოთლით გახსნის საწყის ეტაპზე.
  • მეორე ხარისხი (二级): ერთი კვირტი ორ-სამ ფოთოლთან ერთად.

• ნედლეულის მოთხოვნები: ყლორტები უნდა იყოს ერთი ზომის, მთლიანი, უხვი ფხით. ხალხური გამონათქვამი სტანდარტს ასე აღწერს: „ნაზად კრიფე — თითქოს [იჭერ] მოლაღურის ენას“ (嫩采雅雀嘴, nèn cǎi yǎ què zuǐ).

4. ტერუარი და მოყვანის თავისებურებები:

• კლიმატი: იუნიუს მთა მდებარეობს სუბტროპიკული მუსონური კლიმატის ზონაში, ექსტრემალურად დაბალი ინსოლაციით — მზის საათების წლიური რაოდენობა მხოლოდ 677–1068-ია, მზის ნათების კოეფიციენტი (日照率) — 15–24%. ეს ჩინეთის ერთ-ერთი ყველაზე „მოღრუბლული“ ჩაის ტერუარია. საშუალო წლიური ტემპერატურა — 13,9–15°C. ნალექების წლიური რაოდენობა — 1100–1800 მმ. ფარდობითი ტენიანობა — ≥80%. ნისლიანი დღეების რაოდენობა წარმოების ბირთვში — 200-ზე მეტი. უყინვარი პერიოდი — 300–340 დღე.

• ზრდის სიმაღლე: 800–1400 მეტრი ზღვის დონიდან. წარმოების ბირთვი — 1200–1500 მ-ზე, მუდმივი ღრუბლიანობის ზონაში.

• ნიადაგები: მჟავე ყვითელმიწები (酸性黄壤, suānxìng huáng rǎng) pH 4,4–4,85-ით. ორგანული ნივთიერების შემცველობა — 3,19% (გამორჩეულად მაღალი მაჩვენებელი). ნიადაგები მდიდარია მინერალებით.

• ძირითადი საწარმოო ზონები:

  • დაბა იუნიუ (云雾镇), სოფელი იანვანი (仰望村) — ისტორიული საწარმოო ბირთვი, სტელა „ვანიგუ ლიუფანის“ მდებარეობა. სოფელი ნიაოვანი (鸟王村) — ჯიშის ნიაოვანის „აკვანი“.
  • სოფელი ინშანი (营上村) — ძველი ჩაის ბაღები.
  • ჩაის ფერმა „იუნიუ ჰუ“ (云雾湖茶场) — თანამედროვე საწარმოო ბაზა. ტყის საფარი — 44%.

5. წარმოების ტექნოლოგია:

გუიდინგ სიუე ია მზადდება ოსტატ ლი ძინშის მიერ 1971–1982 წლებში შემუშავებული საავტორო „ცხრა ნაბიჯის მეთოდით“ (九步法, jiǔ bù fǎ), რომელიც „სამი გამოწვისა და სამი გრეხის“ (三炒三揉, sān chǎo sān róu) ძველ ტრადიციას ეფუძნება. ძირითადი თავისებურება — სპირალური „კაუჭისებრი“ ფორმის მინიჭება უშუალოდ ცხელ ქვაბში ხდება.

• კრეფა (采摘 — cǎi zhāi): ხელით კრეფა „მოლაღურის ენის“ სტანდარტით.

• გაშლა (摊凉 — tān liáng): ყლორტები 2–4 საათის განმავლობაში ბამბუკის ცხაურებზე იშლება.

• „სიმწვანის კვლა“ (杀青 — shāqīng): დამუშავება 130–150°C-ზე. ფერმენტების ფიქსაცია, არომატის საფუძვლის ჩაყრა.

• ქვაბში გრეხა — ცხელი გრეხა (锅内热揉 — guōnèi rè róu): უნიკალური ეტაპი: გრეხა უშუალოდ ცხელ ქვაბში ხორციელდება და არა ცალკე მაგიდაზე. „ცხელი გრეხის“ სამი ციკლი აყალიბებს „თევზის კაუჭის“ მახასიათებელ სპირალურ ფორმას.

• ფორმირება — „დაგრეხვა და ფხის აწევა“ (搓团提毫 — cuōtuán tíháo): ფოთოლი იკრიჭება მჭიდრო სპირალებად, ამავდროულად ვერცხლისფერი ფხა „ამოდის“ ზედაპირზე.

• შრობა (烘焙 — hōngbèi): ფინალური შრობა ნელ ცეცხლზე (文火足干, wénhuǒ zúgān) სრულ გაუტენიანებამდე. ნაზი რეჟიმი ინარჩუნებს თაფლის არომატს.

6. ორგანოლეპტიკური მახასიათებლები:

• მშრალი ფოთლის გარეგნობა: მჭიდროდ გადაგრეხილი სპირალები (紧秀如螺), რომლებიც თევზის კაუჭებს (鱼钩状弯曲) მოგვაგონებს — უმაღლეს ხარისხში. ფერი — ზურმუხტისებრ-მწვანე, უხვი ვერცხლისფერი ფხით (翠绿披银毫). უმაღლეს ხარისხში — ზედაპირის 80%-მდე დაფარულია ფხით.

• მშრალი ფოთლის არომატი: თაფლისებრი (蜜香, mìxiāng) — გუიდინგ სიუე იას მთავარი და ყველაზე მახასიათებელი ნოტი. მას ემატება მაღალი ყვავილოვანი ტონი (花香高扬). ცივი ფინჯანი 30 წუთზე მეტხანს ინარჩუნებს არომატს (.) — გამორჩეული მაჩვენებელი.

• ნაყენის არომატი: თაფლისებრ-ყვავილოვანი, მდგრადი და ელეგანტური. საუკეთესო პარტიებში — ლანდანისა და მთის თაფლის ნოტით.

• გემო: სუფთა (鲜爽), გამოხატული „წვნიანი“ — განსაკუთრებულად მაღალი ამინომჟავების (6–9% ინდივიდუალური მონაცემებით) შედეგი. სხეული მკვრივი (醇厚, chúnhòu) პოლიფენოლების (25–30%) წყალობით. სიტკბოს დაბრუნება (回甘) — ხანგრძლივი და მზარდი.

• ნაყენის ფერი: ყვითელ-მწვანე, ნათელი და გამჭვირვალე (黄绿明亮).

• ჩაის ფსკერი (გაშლილი ფოთოლი): ნაზი მწვანე, ერთგვაროვანი, ყლორტები მთლიანად იშლება. მინის ჭიქაში ხარშვისას დამახასიათებელი ეფექტი შეიმჩნევა: ფინჯნის თავზე ორთქლის ღრუბელი ჯერ ქოლგას, შემდეგ — ღრუბელს მოგვაგონებს და ნელ-ნელა მაღლა იწევს — სწორედ ამ ფენომენის გამო მიიღო ჩაიმა ერთ-ერთი სახელი: „ღრუბლიანი ჩაი“ (云雾茶).

7. ქიმიური შემადგენლობა:

• პოლიფენოლები: 25–30% (ნიაოვანის ჯიშის მიხედვით — 31,67%-მდე). უზრუნველყოფენ მკვრივ სხეულს და გამოხატულ ანტიოქსიდანტურ პოტენციალს.
• ამინომჟავები (მ.შ. L-თეანინი): 6–9% (წყაროების ინდივიდუალური მონაცემებით; ნიაოვანის ჯიშის სტანდარტული მონაცემები — 2,18%). გამორჩეულად მაღალი მაჩვენებელი, რაც თაფლის სიტკბოსა და „წვნიანს“ განაპირობებს.
• კოფეინი: ~3,39% (ნიაოვანის ჯიშის მიხედვით). ზომიერი დონე.
• წყალექსტრაქტული ნივთიერებები: ≥43,28%. ხსნადი კომპონენტების სიმდიდრე.
• კატეხინები: 114,66 მგ/გ. EGCG-ის მაღალი მაჩვენებელი.
• ვიტამინები: ვიტამინი C, B ჯგუფის ვიტამინები.
• მინერალები: კალიუმი, მაგნიუმი, თუთია, მანგანუმი.

8. სასარგებლო თვისებები:

• მძლავრი ანტიოქსიდანტური მოქმედება: პოლიფენოლები 25–30% + კატეხინები 114,66 მგ/გ.
• მატონიზირებელი ეფექტი: კოფეინი (~3,4%) L-თეანინთან კომბინაციაში — რბილი „ნელი“ ენერგია.
• გამაგრილებელი და სიცხის დამწევი მოქმედება: მწვანე ჩაის „გრილი“ ბუნება — ტრადიციულად გამოიყენება ცხელ თვეებში.
• საჭმლის მონელების მხარდაჭერა: კატეხინები ნაწლავის მიკროფლორას ნორმალიზებენ.
• გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხარდაჭერა: პოლიფენოლები ხელს უწყობენ ლიპიდური მეტაბოლიზმის ნორმალიზებას.
• საერთო გამაძლიერებელი მოქმედება: ვიტამინებისა და მინერალების კომპლექსი ორგანიკით მდიდარი მთის ნიადაგებიდან.

9. ხარშვა:

• წყლის ტემპერატურა: 80–85°C.
• ჩაის რაოდენობა: 3 გ 150 მლ-ზე.
• ჭურჭელი: მინის ჭიქა (ორთქლის „ღრუბლის“ ეფექტის სანახავად) ან ფაიფურის გაივანი.
• პროცესი:
  1. გაათბეთ ჭიქა ან გაივანი.
  2. ჩაყარეთ ჩაი.
  3. „ქვედა ჩამსხმის“ მეთოდი (下投法): ჩაასხით წყალი მოცულობის 1/3-მდე, „გაივლეთ“ ჩაი (润茶) 30 წამი, გადააცალეთ.
  4. ჩაასხით წყალი მოცულობის 7/10-მდე. აყიანეთ 1–2 წუთი.
  5. უმაღლესი ხარისხი 3 ციკლს უძლებს; ყოველი მომდევნო — +10 წამი.
  6. დეგუსტაციის ოპტიმალური ტემპერატურა — ~60°C: ამ ტემპერატურაზე სიხალისე მაქსიმალურია.

10. შენახვა:

• ჰერმეტული შეფუთვა, სინათლის, ტენისა და სუნებისგან დაცვა.
• ოპტიმალურად — მაცივარი 0–5°C-ზე.
• გახსნის შემდეგ — მოხმარება 1 თვის განმავლობაში.
• თავიდან აიცილოთ 3 წუთზე ხანგრძლივი ხარშვა — ხანგრძლივი ექსტრაქცია აძლიერებს მწკლარტე გემოს.

11. ფასი და ყალბი ვერსიები:

• საფასო კატეგორია: გუიჯოუს მწვანე ჩაის ზედა სეგმენტი. უმაღლესი ხარისხი (特级, მინგციანჩა) ნიაოვანის ჯიშიდან — 600–1000 იუანი 500 გ-ზე. პირველი ხარისხი — 300–500 იუანი. მეორე ხარისხი — უფრო ხელმისაწვდომი.
• როგორ ავირიდოთ ყალბი:
  • იყიდეთ მარკირებით „贵定云雾贡茶“ გეოგრაფიული აღნიშვნის მწარმოებლებისგან.
  • ნამდვილი ჩაი — მჭიდროდ გადაგრეხილი სპირალები, უხვი ფხითა და მახასიათებელი თაფლის არომატით. ყალბი ვერსიები ხშირად ფხვიერია, გამოკვეთილი თაფლის ტონის გარეშე.
  • ცივი ფინჯანი არომატს ≥15 წუთი უნდა ინარჩუნებდეს — ეს საიმედო ტესტია.
  • ზედმეტად დაბალი ფასი — გამაფრთხილებელი ნიშანი: ნამდვილი ნიაოვანის ნედლეული შეზღუდულია.

12. საინტერესო ფაქტები:

• ერთადერთი „გუნჩას“ სტელა გუიჯოუში. „იუნიუ გუნჩა ბეი“ (1790, 228 იეროგლიფი) — ერთადერთია მთელ პროვინციაში, ქვის ძეგლი, რომელიც ადასტურებს ჩაის იმპერიულ სტატუსს. 1982 წლიდან — დაცული ობიექტი. სტელა „ვანიგუ ლიუფანი“ — „სურნელება ათი ათასი თაობისთვის“ — მხოლოდ ჩაის სტატუსს კი არა, სოციალურ პოლიტიკასაც აფიქსირებს: მიაოს გლეხების „ჩაის გადასახადის“ შეუძლებელი ტვირთისგან გათავისუფლებას.

• ორი ლარნაკი ცისისთვის. 1904–1905 წლებში გუიჯოუს გუბერნატორმა, ლინ შაონიანმა, სასახლეს გუიდინგის ჩაით სავსე ორი ლარნაკი გაუგზავნა: „ერთი — იმპერატორისთვის, ერთი — ძველი ბუდასთვის“. ჩანაწერი ცინგის სასახლის საიდუმლო არქივებში (中国第一档案馆) ინახება.

• „ბუდას ჩაი“. 1997 წელს ჩინეთის ბუდისტური ასოციაციის თავმჯდომარემ, ჭაო ფუჩუმ, იანბაოშანის მთის (გუიდინგის ბუდისტური სიწმინდე) ნედლეულით მომზადებული ჩაის დაგემოვნების შემდეგ, საკუთარი ხელით დაწერა კალიგრაფია „佛茶“ — „ბუდას ჩაი“.

• 99,85 ქულა. 1990 წელს გუიდინგ სიუე იამ 100-დან 99,85 ქულა მიიღო ცნობილი ჩაის სრულჩინურ შეფასებაზე — იმ წლის ქვეყნის უმაღლესი შედეგი. ამან გზა გაუხსნა საერთაშორისო აღიარებას.

• ორთქლის „ღრუბლის“ ეფექტი. „ჯუნგუო ვენი ძიჩენ ჯიშუში“ (《中国文艺集成志书》) აღწერილია უნიკალური ვიზუალური ეფექტი: „თავსახურის მოხსნისას ჭიქიდან თეთრი ორთქლი ამოდის — ჯერ ქოლგის, შემდეგ ღრუბლის ფორმის, რომელიც ნელ-ნელა მიიწევს ზეცისკენ. ამიტომ ჩაის “ღრუბლიანს” უწოდებენ“.

13. შედარება გუიჯოუს სხვა მწვანე ჩაისთან:

• დოუუიუნ მაო ძიენი (都匀毛尖): გუიჯოუს მთავარი „სახელობითი“ ჩაი. გადაგრეხილი, ფხიანი. გუიდინგ სიუე ია — „თოვლიანი“ ჩაი, უფრო „ნაზი“ პროფილით, სხვა მიკრორაიონიდან.

• მეიტან ცუი ია (湄潭翠芽): ბრტყელი, ლუნგძინგის ტიპის. გუიდინგ სიუე ია — ნემსისებრი/გადაგრეხილი, უფრო „ყვავილოვანი“.

• ლეიგუნშან ჩა (雷公山茶): ასევე გუიჯოუს, მაღალმთიანი. გუიდინგი — გუიდინგის მაზრიდან, განსაკუთრებული „თოვლის“ ესთეტიკითა და მიაოს ტომის ძველი ისტორიით.

13. შედარება გუიჯოუს სხვა მწვანე ჩაისთან:

• დოუუიუნ მაო ძიენი (都匀毛尖): გუიჯოუს მთავარი „სახელობითი“ ჩაი. გადაგრეხილი, ფხიანი, მკვეთრი სიხალისით. გუიდინგ სიუე ია — სწორი „ნემსები“, თაფლის სიტკბო, უფრო დელიკატური.

• მეიტან ცუი ია (湄潭翠芽): ბრტყელი, კაკლის არომატით (ლუნ ძინგთან ახლოს). გუიდინგი — „ნემსისებრი“, ყვავილოვან-თაფლისებრი, ათასწლოვანი „გუნჩას“ ისტორიით.

• ლეიგუნშან ინიციუ ჩა (雷山银球茶): ბურთულა ჩაი, ასევე მიაოლინგის მთებიდან. სრულიად განსხვავებული ფორმა, მაგრამ მსგავსი ტერუარი (ნისლიანი მთები, 1200+ მ).

დასასრულ:

გუიდინგ სიუე ია — ჩაი ისეთი მემკვიდრეობით, რომელსაც მრავალი „დიდი ათეულიდან“ შეშურდებოდა: იუანის იმპერიის დოკუმენტებში (1325) პირველი მოხსენიებიდან, ციანლუნის ქვის სტელით (1790), ცისის ლარნაკებით (1904) დაწყებული, კალიგრაფიით „ბუდას ჩაი“ (1997) და უმაღლესი ქულით სრულჩინურ დეგუსტაციაზე (1990). ამ ისტორიის უკან დგას უნიკალური ტერუარი — მიაოლინგის მთავარი მწვერვალი, ღრუბლებში გახვეული წელიწადში 200+ დღე, — და უნიკალური ჯიში ნიაოვანი, რომლის ანალოგიც გუიდინგის ფარგლებს გარეთ არ არსებობს. ფინჯანში — თაფლის სიტკბო ყვავილოვანი ბუკეტითა და ნაყენის თავზე ამომავალი „ღრუბლიანი“ ორთქლი. ჩაი მათთვის, ვინც მხოლოდ გემოს კი არა, ყოველ ყლუპში ისტორიასაც აფასებს.