შუჩენ სიაო ლან ხუა

შუჩენ სიაო ლან ხუა — ანხოის პროვინციის მწვანე ჩაი, რომლის გარეგნული სახე ახლად გახსნილ ორქიდეის ყვავილს მოგვაგონებს, ხოლო არომატი ნამდვილ ორქიდეის ტონალობას ატარებს. ფორმისა და სუნის ამ გასაოცარ დამთხვევას სამას წელზე მეტი ხნის ოსტატობის ტრადიცია და დაბეშანის (大别山) აღმოსავლეთ მთისწინეთის უნიკალური ტერუარი უდევს საფუძვლად.

1. კლასიფიკაცია და წარმოშობა:

• ტიპი: მწვანე ჩაი (არაფერმენტირებული); მიეკუთვნება ხუნცინის (烘青, hōngqīng) კატეგორიას — სადაც დომინანტურია ნახშირზე გამოცხობის (烘焙) ფინალური ეტაპი; ამასთან, ფიქსაცია კეთდება ტაფაზე მოხალვის (锅炒杀青) მეთოდით, შესაბამისად, ტექნოლოგია კომბინირებული „შემწვარ-გამომცხვარია“ (炒烘结合).
• კატეგორია: ანხოის ისტორიული ცნობილი ჩაი (安徽历史名茶); პროვინციის ათი ტრადიციული ცნობილი ჩაიდან ერთ-ერთი (安徽十大传统名茶). მწვანე ჩაის „ორქიდეის არომატიანი“ მიმართულების წარმომადგენელი (兰香型绿茶).
• წარმოშობა: ჩინეთი, ანხოის პროვინცია (安徽, Ānhuī), შუჩენის მაზრა (舒城, Shūchéng), ლუანის (六安, Lù’ān) ქალაქის ოლქი. მდებარეობს დაბეშანის (大别山, Dàbiéshān) მთიანი მასივის აღმოსავლეთ კალთებზე, მდინარე იანძსა (长江) და ხუაიხეს (淮河) შორის. გეოგრაფიული მითითების დაცული ზონა მოიცავს მაზრის მთიან რაიონებს: სიაოტიანის (晓天), ტანჩის (汤池), ლუჟენის (庐镇), ხებანის (河棚), გაოფენის (高峰) თემები და დაბები, ასევე უსიანი (五显), ჩუნციუ (春秋), ნანგანი (南港), შუჩა (舒茶).
• გეოგრაფიული კოორდინატები: 31°01′–31°34′ ჩ. გ., 116°26′–117°15′ ა. გ. (მაზრის ორიგინალური ცნობის მიხედვით). წარმოების ბირთვი — 31°27′–31°48′ ჩ. გ., 116°49′–117°01′ ა. გ. რაიონი.

2. ისტორია და კულტურული მნიშვნელობა:

• ისტორია: შუჩენი ჩინებული ჩაის მხარეა. „ტანის ახალი ისტორიის“ (《新唐书·地理志》) მიხედვით, ჯერ კიდევ ტანისა (唐) და სუნის (宋) ეპოქებში ადგილობრივი ჩაი ცნობილი იყო და საიმპერატორო კარზე მისატან ჩაის რიცხვში შედიოდა. თუმცა იმდროინდელი ტექნოლოგია ძირეულად განსხვავდებოდა თანამედროვესგან: „ორქიდეის ჩაის“ (兰花茶, Lánhuā chá) დღევანდელი სახე თავისი დამახასიათებელი არომატით ცინის (清朝) ეპოქაში შეიქმნა, სავარაუდოდ, XVII საუკუნის ბოლოს – XVIII-ის დასაწყისში. ცნობილი ჩაის მკვლევარი ჩენ ჩუანი (陈椽, Chén Chuán) „ანხოის ჩაის კანონში“ (《安徽茶经》) აღნიშნავდა: „ცინამდეც კი ადგილობრივი ელიტა განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა ორქიდეის ჩაის წარმოებას“. მისსავე ფუნდამენტურ ნაშრომებში „ჩინეთის ცნობილი ჩაის რჩეული კვლევები“ (《中国名茶研究选集》) და „ჩაის წარმოების მეცნიერება“ (《制茶学》) შუჩენ სიაო ლან ხუა ისეთ შედევრებთან ერთადაა მოხსენიებული, როგორებიცაა ბილოჩუნი (碧螺春), ტაიპინ ხოუ კუი (太平猴魁), იუნსი ხოცინი (涌溪火青), ლიუან გუაპიანი (六安瓜片) და ტეგუანინი (铁观音). ამრიგად, ჩაის ისტორია 300 წელს მაინც ითვლის.

  სახელის წარმოშობის შესახებ ორი ხალხური ლეგენდაა გავრცელებული. პირველი მოგვითხრობს გოგონა ლან ხუაზე (兰花, „ორქიდეა“) სოფელ ბაისანიუანიდან (白桑园) სიაოტიანის (晓天) თემიდან: ის გამოცდილი ოსტატი იყო, რომლის ჩაი გამოირჩეოდა უჩვეულო არომატითა და ორქიდეის მსგავსი ფორმით. შანდონის (山东) ვაჭრები მას მაღალ ფასში ყიდულობდნენ, ლან ხუა კი, თანასოფლელების დასახმარებლად, დღე და ღამე მუშაობდა, სანამ გადაღლისგან არ გარდაიცვალა; მიწვეულებმა მის ხსოვნას ჩაის ეს სახელი უწოდეს. მეორე ლეგენდა უკავშირდება ოსტატ შენ სინიუის (沈兴余) ხუანჯიავანიდან (黄家湾) მოციიუანის (磨子园) დაბიდან: მისმა ჩაიმ იმდენად მოხიბლა ვაჭარი ჟენ გოინი (郑国英) ტუნჩენიდან (桐城), რომ მან წამოიძახა: „ფორმით ქერის თავთავს წააგავს, არომატით კი — ორქიდეის ყვავილს.“

  1958 წელს მაო ძედუნი (毛泽东) ეწვია შუჩენის მაზრაში მდებარე სახალხო კომუნას შუჩა (舒茶人民公社), მოსინჯა ადგილობრივი ჩაი და წარმოთქვა ცნობილი დარიგება: „ამიერიდან მთის კალთებზე ფართოდ უნდა გაშენდეს ჩაის ბაღები“ (以后山坡上要多多开辟茶园). ამ ვიზიტმა მძლავრი იმპულსი მისცა ჩაის მეურნეობის განვითარებას მაზრასა და მთელ ქვეყანაში. 1995 წელს შუჩენს ესტუმრა ვენ ძიაბაო (温家宝), რამაც ასევე ხელი შეუწყო ადგილობრივი ჩაის ინდუსტრიის ამაღლებას. 1980-იან წლებში ტრადიციულ ტექნოლოგიაზე დაყრდნობით შეიქმნა ახალი პროდუქტები: ბაი შუან უ ხაო (白霜雾毫) და ვან სი ძაო ხუა (皖西早花), რომლებმაც 1987 წელს „ანხოის ცნობილი ჩაის“ სტატუსი მიიღეს. 2016 წელს შუჩენ სიაო ლან ხუამ გეოგრაფიული მითითების დაცვა მოიპოვა (国家地理标志保护产品). წარმოების ტექნოლოგია 2010 წელს ანხოის პროვინციის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის რეესტრში შევიდა.

• სახელი: შუჩენი (舒城) — მაზრის სახელი. სიაო (小) — „პატარა“, რაც განასხვავს მას უფრო მსხვილფოთლიანი „და ლან ხუასგან“ (大兰花, 4–5 ფოთლიანი ნედლეულიდან). ლან ხუა (兰花) — „ორქიდეა“: სახელი მიანიშნებს როგორც გარეგნულ სახეზე (ყლორტები, ფოთოლთან შეერთებული, ორქიდეის ყვავილს მოგვაგონებს), ისე არომატზე (ნამდვილი ორქიდეის ნოტა). ხარისხის საყოველთაოდ მიღებული ფორმულა — „სამი ორქიდეა“ (三兰, sān lán): ორქიდეის ფორმა (兰花形), ორქიდეის ფერი (兰草色), ორქიდეის არომატი (兰花香).

• კულტურული მნიშვნელობა: შუჩენ სიაო ლან ხუა — მაზრის სავიზიტო ბარათი, მისი „ოქროს სახელი“ (金名片). ჩაი დარეგისტრირებულია, როგორც ეროვნული გეოგრაფიული მითითების (证明商标) ნიშანი, შეტანილია „ჩინეთის ახალი და საუკეთესო აგროპროდუქტების“ (全国名特优新农产品) ნუსხაში, მიღებული აქვს „ანხოის ცნობილი სასაქონლო ნიშნის“ (安徽省著名商标) სტატუსი. 2022 წლისთვის მაზრაში ჩაის ბაღების ფართობი 13,3 万 მუს (万 亩) (დაახლ. 8867 ჰა), წლიური წარმოება — 4000 ტონა მშრალი ჩაი, ჩაის ინდუსტრიის ჯამური ღირებულება — 23,5 მილიარდი იუანი. ჩაის მოყვანაში 20 თემი და დაბა, 55 ათასზე მეტი გლეხური მეურნეობა და 200 ათასი მუშაკია ჩართული.

3. ბოტანიკური აღწერა და ნედლეული:

• სახეობა: Camellia sinensis var. sinensis.
• სორტი / კულტივატორი: საფუძველი — ადგილობრივი პოპულაციური ნარგავები (当地群体种, dāngdì qúntǐzhǒng), რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში ადაპტირდნენ დაბეშანის პირობებთან და გამოირჩევიან მაღალი სიცივისადმი მდგრადობით. მათზე დაყრდნობით გამოყვანილია სამი ეროვნულად აღიარებული კულტივარი: შუჩა ძაო (舒茶早, Shūchá Zǎo) — ადრეული ჯიში, შანპო ლიუ (山坡绿, Shānpō Lǜ) და გუიუ ჩუნი (谷雨春, Gǔyǔ Chūn). კლონური გამრავლების (无性系良种) პლანტაციების ფართობი 6,6 万 მუს, ჯიშური ჰომოგენურობის დონე — დაახლ. 50 %.
• კრეფა: პერიოდი — გუიუიდან (谷雨, აპრილის შუა რიცხვები) მოყოლებული. სიაო ლან ხუასთვის საჭიროა ნაზი, წვნიანი, უხვი ბუსუსიანი, თანაბარი მოყვითალო-მწვანე ფერის, იისფერი ყლორტების (紫芽) გარეშე. უმაღლესი გრეიდებისთვის კვირტი ფოთოლზე გრძელი უნდა იყოს. კრეფა ველური ორქიდეის ყვავილობას ემთხვევა — ითვლება, რომ ჩაის ყლორტები მათ არომატს ითვისებენ.
• კრეფის სტანდარტი: ერთი კვირტი ერთი გაშლადი ფოთლით (一芽一叶初展) — განსაკუთრებული და პირველი გრეიდისთვის; ერთი კვირტი ორ-სამი ფოთლით (一芽二叶至一芽三叶) — სტანდარტული სიაო ლან ხუასთვის; ერთი კვირტი ოთხ-ხუთი ფოთლით — და ლან ხუასთვის (大兰花). მოკრეფილი ნედლეული იმავე დღეს (现采现制) მუშავდება.
• ნედლეულის მოთხოვნები: მთლიანი, დაუზიანებელი ყლორტები გადახურების, გაცრეცის ან მექანიკური დაზიანების კვალის გარეშე.

4. ტერუარი და მოყვანის თავისებურებები:

• ზრდის სიმაღლე: გეოგრაფიული მითითების სტანდარტი მოითხოვს მინიმუმ 300 მ-ს. ძირითადი ჩაის მთები: ბაისანიუანი (白桑园), ძიაოძიში (珓子石), მოციიუანი (磨子园), ლუნმიანშანი (龙眠山), სიაომაილინი (小麦岭), გუძიჟაი (古迹寨), ტიანძიჟაი (天子寨). მაზრის უმაღლესი წერტილი — მთა ვანფოშანი (万佛山, 1539 მ).
• კლიმატი: ჩრდილოეთის სუბტროპიკული ნოტიო ზონა (北亚热带湿润气候). საშუალოწლიური ტემპერატურა 15 °C; ნალექების წლიური რაოდენობა 1200–1600 მმ (მთები ყველაზე მეტს იღებენ); წელიწადში ნისლიანი დღეების საშუალო რიცხვი — 280-ზე მეტი; ფარდობითი ტენიანობა ≥ 80 %; მნიშვნელოვანი დღეღამური ტემპერატურული ცვლილებები. გაბნეული განათების პირობები ხელს უწყობს ამინომჟავების დაგროვებას.
• ნიადაგი: მოყვითალო-ყავისფერი (黄棕壤), pH 5,5–6,5, ორგანული ნივთიერების შემცველობა ≥ 1,5 %, ნიადაგის პროფილის სიღრმე ≥ 1,0 მ. ნიადაგი გამდიდრებულია მიკროელემენტებით: სელენი (硒) და თუთია (锌), რაც დადებითად მოქმედებს ჩაის მინერალურ შედგენილობაზე.
• აგროტექნიკა: მაზრაში გავრცელებულია უნიკალური მოდელი „ჩაი — ტყე — მწვანე სასუქი“ (茶—林—绿肥): ჩაის ბუჩქები იზრდება ხეებსა და ველურ ბალახებს (როდოდენდრონები, ორქიდეები, გვიმრები) შორის, რაც თხემზე ტყის „ქუდს“, კალთაზე ბუჩქისა და ბალახის „სარტყელს“, ძირში კი კორდის „ფეხსაცმელს“ ქმნის (头戴帽，腰系带，脚穿鞋). ტყესთან მრავალწლიანი თანაარსებობა ჩაის ბუჩქს ბუნებრივი არომატული კომპონენტებით აჯერებს. ტერიტორიის ტყიანობა — 93 %; სამრეწველო დაბინძურება არ არის. უმთავრესად გამოიყენება ნაყარი (饼肥) და ორგანული სასუქები. მაზრა სერტიფიცირებულია, როგორც „ორგანული პროდუქტის (ჩაი) ეროვნული ბაზა“.

5. წარმოების ტექნოლოგია:

შუჩენ სიაო ლან ხუას ტრადიციული ტექნოლოგია ტაფაზე ფიქსაციას (锅炒杀青) ნახშირის ცეცხლზე (炭火烘焙) აერთიანებს — სწორედ ფინალური ნახშირზე გამოცხობა „აცხადებს“ ორქიდეის არომატს.

• გაშლა და სორტირება (摊凉拣剔 — tānliáng jiǎntī): ახალი ყლორტები იშლება ზედაპირული ტენის მოსაშორებლად და დეფექტური ფოთლების დასაწუნებლად.
• ფიქსაცია და ფორმირება (锅炒杀青、做型 — guōchǎo shāqīng, zuòxíng): სრულდება ორ, ერთმანეთთან შეერთებულ დახრილ ტაფაზე (两口并连斜锅) სპეციალურ ღუმელზე. ოსტატი მუშაობს მთლიანი ბამბუკის (实心竹丝把) ჩაის ცოცხით, რომელიც ცირკულარულ მოძრაობებს ერთი მიმართულებით ასრულებს. პრინციპი: „ცოცხი არ სცილდება ჩაის, ჩაი — ტაფას“ (把不离茶，茶不离锅). წინა (ცხელ) ტაფაზე ჭარბობს გადატოვება, უკანა (გრილ) — გაგორება და მიჭყლეტა, რაც ყლორტისთვის დამახასიათებელ „კაუჭისებრ“ (弯钩状) ფორმას წარმოქმნის. მიზანი — ფოთლის „სიმშრალის ხუთი მეათედამდე“ (五成干) მიყვანა, როდესაც ისმის „შა-შა“-ს ხმა და ჩნდება გამოკვეთილი არომატი.
• ნახშირზე პირველადი ხმობა (炭火笼初烘 — tànhuǒ lóng chūhōng): ტრადიციულად გამოიყენება მუხის ან ტუნგის ხის (黄栗树/桐树) ნახშირი. ნახევარფაბრიკატი იშლება ბამბუკის ნაწნავ ლანგარზე (篾制烘斗) და ხმება 100–120 °C-ზე 70–80 %-იან სიმშრალემდე. ეს ეტაპი ორქიდეის არომატის საძირკველს აყალიბებს.
• სორტირება (拣剔 — jiǎntī): ყვითელი ფოთლების, ღეროებისა და უხარისხო მასის მოცილება.
• ნახშირზე ფინალური ხმობა (足烘 — zúhōng): ტემპერატურა მცირდება 80–100 °C-მდე; ფოთოლი იწვება ≤ 6 % ტენიანობამდე. სწორედ ამ დროს იშლება ორქიდეის არომატი ყველაზე სრულყოფილად — „სიცხეში ერთი არომატი წამოიჭრება“ (热气上冒一支香).

მექანიზებული წარმოებისას ფიქსაციასა და ხმობას შორის ემატება ცალკე ეტაპი — დაგრეხვა (揉捻) ან/და მანქანური ფორმის გასწორება (理条, lǐtiáo), მაგრამ ტრადიციული ხელნაკეთი მეთოდი მეტად ფასობს.

6. ორგანოლეპტიკური მახასიათებლები:

• მშრალი ფოთლის გარეგნული სახე: ყლორტები ფოთლებთან ერთად შეერთებულია და მოგვაგონებს გაშლილ ორქიდეას; ფორმა — თხელი, დაგრეხილი „კაუჭები“ (条索细卷呈弯钩状), ბუნებრივად გადაშლილი. ფერი — მკვეთრი ზურმუხტისფერ-მწვანე (翠绿匀润) შესამჩნევი ვერცხლისფერი ბუსუსით (毫锋显露).
• მშრალი ფოთლის არომატი: სუფთა, ახალი, გამოკვეთილი ორქიდეის ნოტითა და წაბლის ტონალობით. „სამი არომატის“ (三香) ფორმულა: პირველი არომატი — პაკეტის გახსნისას (清香扑鼻, „სუფთა არომატი ცხვირში“), მეორე — პირველ მოსვლაზე (满口生香, „მთელი პირი ივსება არომატით“), მესამე — გემოს შემდგომ (齿颊留香, „არომატი რჩება კბილებსა და ლოყებს შორის“).
• ნაყენის არომატი: ახალი, მდგრადი, მკვეთრად გამოხატული ორქიდეის ტონით (兰花香型) — ჩაის მთავარი ორგანოლეპტიკური ხელმოწერა. წაბლის (栗香) და ყვავილოვანი ტონები ჰარმონიულადაა გადაჯაჭვული.
• გემო: ახალი, წვნიანი (鲜爽), ტკბილი-რბილი (甘醇), ხანგრძლივი მობრუნებული სიტკბოთი (回甘持久). სწორად მოხარშვისას — სიმწარის კვალიც არ იგრძნობა; ჩნდება „სიხალასის“ (爽) შეგრძნება და შემდეგი ყლუპის „მოლოდინი“.
• ნაყენის ფერი: ნაზ-მწვანე, ნათელი და გამჭვირვალე (汤色嫩绿明净). უფრო მომწიფებული ნედლეულისას — მომწვანო-მოყვითალო.
• ჩაის ფსკერი (მოხარშული ფოთოლი): ყლორტები „თაიგულებად“ (叶底成朵) იკრიფება, ფერი — ნაზი მოყვითალო-მწვანე (嫩黄绿色), ერთგვაროვანი; ტექსტურა — ხორციანი, რაც ნედლეულის კარგ ხარისხზე მიუთითებს.

7. ქიმიური შემადგენლობა:

• პოლიფენოლები (茶多酚): შემცველობა მთის ხუნცინის ჩაისთვის დამახასიათებელია — ზომიერი, რაც გემოს სირბილეს უზრუნველყოფს. წყაროების მიხედვით, სიაო ლან ხუას პოლიფენოლების ანტიბაქტერიული ეფექტურობა პათოგენური მიკროორგანიზმების მიმართ უფრო მაღალია, ვიდრე სხვა მწვანე ჩაის რიგი.
• ამინომჟავები (氨基酸): L-თეანინის მაღალი შემცველობა ნისლიანი მთის კლიმატისა და გაბნეული სინათლის წყალობით. სწორედ ამინომჟავები განაპირობებენ დამახასიათებელ „სიანშუანის“ (鲜爽) გემოს.
• ალკალოიდები: კოფეინის შემცველობა აღნიშნულია, როგორც „მაღალი“ (咖啡碱含量高); თეანინთან სინერგია იძლევა გამოხატულ მატონიზებელ ეფექტს სირბილის შენარჩუნებით.
• ეთერზეთები და არომატული ნაერთები: ორქიდეის არომატი კომპლექსურად ყალიბდება: ბუნებრივი წინაპირობები (ზრდა ორქიდეებს შორის, არომატული მოლეკულების შთანთქმა კრეფის დროს) ემატება ტექნოლოგიურ გაცხადებას ნახშირზე გამოცხობისას. ძირითადი კომპონენტები: ლინალოოლი, ნეროლი, გერანიოლი, ცის-ჟასმონი.
• ვიტამინები: C, B₁, B₂, E, კაროტინოიდები.
• მინერალები: სელენი (硒) და თუთია (锌) — მიკროელემენტები, რომლებითაც ადგილობრივი ნიადაგია გამდიდრებული, რაც შუჩენს ანხოის სხვა ჩაის რეგიონებს შორის გამოარჩევს.
• ანტიოქსიდანტური აქტივობა: ზოგიერთი წყაროს თანახმად, სიაო ლან ხუას პოლიფენოლების მიერ თავისუფალი რადიკალების ნეიტრალიზაციის უნარი E ვიტამინისას 18-ჯერ აღემატება.

8. სასარგებლო თვისებები:

• ანტიბაქტერიული და ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება: პოლიფენოლების მომატებული ეფექტურობა პათოგენების მიმართ — ერთ-ერთი თავისებურება, რაც ჩინურ წყაროებში გამოკვეთილად აღინიშნება.
• მატონიზებელი ეფექტი: კოფეინის მაღალი შემცველობა თეანინთან კომბინაციაში უზრუნველყოფს გონების სისუფთავესა და ენერგიას შფოთვის გარეშე.
• ანტიოქსიდანტური დაცვა: კატეხინები და C ვიტამინი მხარს უჭერს უჯრედულ ჯანმრთელობას და ანელებს ჟანგვის პროცესებს.
• საჭმლის მონელების მხარდაჭერა: პოლიფენოლები ასტიმულირებს პერისტალტიკას და მიკროფლორის ნორმალიზებას.
• გულ-სისხლძარღვთა სისტემა: რეგულარული მოხმარება ხელს უწყობს სისხლძარღვთა ელასტიურობისა და ქოლესტეროლის ნორმალური დონის შენარჩუნებას.
• კოგნიტური ფუნქციები: L-თეანინი მხარს უჭერს თავის ტვინის ალფა-რიტმს.
• იმუნური მხარდაჭერა: ვიტამინებისა და მიკროელემენტების (სელენი, თუთია) კომპლექსი აძლიერებს დამცველ ფუნქციებს.
• არ არის რეკომენდებული მისი მიღება უზმოზე (ტანინებმა შეიძლება ლორწოვანი გააღიზიანონ); ახალი ჩაი უმჯობესია 15 დღის განმავლობაში „ცეცხლის მოსახსნელად“ (褪火气) დაისვენოს; კოფეინის მიმართ მგრძნობელობისას — მხოლოდ დღის პირველ ნახევარში.

9. მოხარშვა:

• წყლის ტემპერატურა: 80–85 °C. მდუღარე წყალი უკუნაჩვენებია — ანადგურებს ქლოროფილს, ნაყენი ყვითლდება, არომატი კი კარგავს სინატიფეს.
• ჩაის რაოდენობა: 3–5 გ 150 მლ-ზე (ჭიქის მეთოდი); 5–7 გ 100–120 მლ-ზე (გაივანი გუნფუს (gongfu) სტილში).
• ჭურჭელი: მინის ჭიქა (玻璃杯) — საშუალებას იძლევა, დააკვირდე, როგორ „დგებიან“ ყლორტები ფიალაში, გახსნილი ორქიდეის მსგავსად; ფაიფურის გაივანი (盖碗) — კონტროლირებადი, გადავლებებით მოხარშვისათვის.
• პროცესი:
  1. გაათბეთ ჭურჭელი ცხელი წყლით, დაიწიეთ.
  2. ჩაყარეთ ჩაი.
  3. პირველი გადავლება: დაასხით 80–85 °C წყალი, 30 წამი გააჩერეთ.
  4. მეორე-მეექვსე გადავლებები: გაზარდეთ 10 წამით (გუნფუ), 6–10 გადავლება.
  5. ევროპული მეთოდით: 2–3 წუთი; თუ მწარდეა — შეამცირეთ ტემპერატურა ან რაოდენობა.
• წყალი: რბილი (დაბალი მინერალიზაცია) ხაზს უსვამს სიტკბოსა და ორქიდეის ტონს. მაგარი წყალი თრგუნავს არომატს.

10. შენახვა:

• ჰერმეტული, არაგამჭვირვალე ჭურჭელი; დაცვა სინათლის, ტენიანობის, გვერდითი სუნისა და ტემპერატურის მერყეობისაგან.
• ოპტიმალური — მაცივარი 0–5 °C-ზე, მკვრივი ვაკუუმური ან ფოლგის შეფუთვით.
• ახალი ჩაის რეკომენდებულია 15-დღიანი დასვენება ბნელ, გრილ ადგილას, ნახშირზე გამოცხობის შემდეგ „დასასვენებლად“.
• ყველაზე გამომსახველობითია წარმოებიდან პირველი 6–12 თვის განმავლობაში.

11. ფასი და ფალსიფიკაციები:

• ფასის დიაპაზონი დამოკიდებულია გრეიდსა და სეზონზე: განსაკუთრებული გრეიდი (特级, მარტოხელა კვირტები გაშლადი ფოთლით, ≥ 90 %-იანი ერთგვაროვნება) 500 გ-ზე 800 იუანიდან იწყება; მასობრივი პარტიები გაცილებით ხელმისაწვდომია. ბირთვის (ბაისანიუანი, მოციიუანი) წარმომავლობის ნედლეული განსაკუთრებით მაღლად ფასობს.
• როგორ ავიცილოთ ფალსიფიკაცია:
  • გადაამოწმეთ წარმოშობა: ნამდვილი სიაო ლან ხუა უნდა იყოს წარმოებული შუჩენის მაზრის მთიან რაიონებში (სიმაღლე ≥ 300 მ) — სხვა რეგიონებიდან ადრეული (25 მარტამდე) პარტიები, უმეტესად, ნამდვილი შუჩენ სიაო ლან ხუა არაა.
  • გარეგნული სახე: ყლორტები ფოთლებთან „კაუჭით“აა შეერთებული, რომელიც ორქიდეას მოგვაგონებს; უხეში, მტვრევადი ნედლეული — ფალსიფიკაციის ნიშანია.
  • არომატი: ნამდვილ სიაო ლან ხუას მკვეთრი ორქიდეის ნოტა აქვს, და არა უბრალოდ „მწვანე სისუფთავე“.
  • ნაყენი: გამჭვირვალე, ნაზ-მწვანე; მღვრიე ან მუქი — ეჭვის საფუძველია.
  • მარკირება: გეოგრაფიული მითითების (地理标志) ლოგოსა და მწარმოებლის ინფორმაციის არსებობა.

12. საინტერესო ფაქტები:

• ლეგენდა „თვრამეტი წმინდა ბუჩქის“ (十八棵神茶) შესახებ: ლან ხუას გარდაცვალების შემდეგ თანასოფლელებმა ის საუკეთესო ჩაის ხეების ძირას, სიაომაიტანის (小麦淌) კალთაზე დაკრძალეს, და მალე იქ 18 ბუჩქი გაიზარდა, რომელთა მოკრეფაც დღისით შეიძლებოდა — განთიადისათვის კი ისინი უკვე ახალი ყლორტებით იფარებოდა. ეს ხეები ყველაზე ძვირფასი ნედლეულის წყაროდ იქცა.
• მოხარშვისას სიაო ლან ხუას ყლორტები ჭიქაში ვერტიკალურად „დგებიან“, როგორც ორქიდეის მინიატურული თაიგულები — ეფექტი, რის გამოც ჩაი ფასდება არა მხოლოდ როგორც სასმელი, არამედ როგორც ესთეტიკური სანახაობა. ცნობილი ხალხური გამოთქმა — „სიცხე ამოდის — ერთი არომატი“ (热气上冒一支香): ცხელი გაივანის თავსახურის გახსნისას სახეში კონცენტრირებული, ორქიდეის კეთილსურნელების ერთიანი ნაკადი გეცემა.
• 1958 წელს მაო ძედუნის ვიზიტი შუჩას კომუნაში გარდამტეხი მომენტი იყო არა მხოლოდ შუჩენისთვის, არამედ მთელი ჩინეთის ჩაის მრეწველობისთვის: მისი მოწოდება „ფართოდ გაშენდეს ჩაის ბაღები მთის კალთებზე“ ეროვნულ პროგრამად იქნა მიღებული, რამაც ქვეყნის მასშტაბით ჩაის პლანტაციების მასშტაბური გაფართოება გამოიწვია.
• შუჩენის მაზრა მდებარეობს ცნობილ „31-ე პარალელზე“ (北纬31°) — განედზე, რომელსაც ჩინეთში „ჩაის მემცენარეობის ოქროს სარტყელს“ უწოდებენ და რომელზეც ასევე მდებარეობს სი ხუ ლუნ ძინი (西湖龙井), ლიუან გუაპიანი (六安瓜片) და სხვა დიდი ჩაი.

13. შედარება სხვა მწვანე ჩაისთან:

• ლიუან გუაპიანი (六安瓜片, Lù’ān Guāpiàn): ანხოის მეზობელი — მსოფლიოში ერთადერთი მწვანე ჩაი კვირტებისა და ღეროების გარეშე, მხოლოდ ფოთლის ფირფიტა. სრულიად განსხვავებული გარეგნობა და გემო: გუაპიანი უფრო მკვრივი, ნაჯერი, „ლაო ხოს“ (拉老火) ტექნიკის გამო მკვეთრი „ცეცხლოვანი“ ხასიათით. სიაო ლან ხუა უფრო ელეგანტური, მსუბუქი, გამოხატული ორქიდეის ტონალობით.
• ხოშან ხუან ია (霍山黄芽, Huòshān Huáng Yá): ყვითელი ჩაი მეზობელი ხოშანის (霍山) მაზრიდან, რომელიც ასევე დაბეშანში მდებარეობს. ხოშან ხუან ია მენხუანის (闷黄, „გაყვითლება“) პროცედურას გადის, რაც მას უფრო რბილ, ტკბილ ხასიათს ანიჭებს. სიაო ლან ხუა — სუფთა მწვანეა, არომატით უფრო ახალი და კაშკაშა.
• ტაიპინ ხოუ კუი (太平猴魁, Tàipíng Hóu Kuí): კიდევ ერთი ანხოის ცნობილი მწვანე ჩაი, მსხვილი, ბრტყელი ფოთლებით და დამახასიათებელი „ორქიდეის“ არომატით. თუმცა, მისი ორქიდეის ნოტა ნაკლებად ინტენსიურია, ფოთლის ფორმა კი — მკვეთრად განსხვავებული: ხოუ კუი — მონუმენტურია, სიაო ლან ხუა — მინიატურული და მოხდენილი.
• ძინსიან ლან სიან (泾县兰香, Jīngxiàn Lánxiāng): მწვანე ჩაი მეზობელი ძინსიანის (泾县) მაზრიდან — ანხოის სკოლის კიდევ ერთი „ორქიდეის“ წარმომადგენელი. სტილით ახლოსაა, მაგრამ შუჩენ სიაო ლან ხუა გამოირჩევა დამახასიათებელი „კაუჭისებრი“ ფორმითა და უფრო მკვეთრად გამოხატული წაბლისფერი ფონით.

დასკვნის სახით:

შუჩენ სიაო ლან ხუა — ჩაი-პოეზია. მასში ყველაფერი ემორჩილება ერთ იდეას — ორქიდეას: ყლორტის ფორმა, ნაყენის ფერი და, უპირველეს ყოვლისა, ის აკვიატებული, მაგრამ უტყუარი არომატი, რომელსაც ვერც ერთ მწვანე ჩაის ვერ აერევ. ამ ორქიდეის ელეგანტურობის უკან დგას დაბეშანის მკაცრი მთის ტერუარი, საუკუნოვანი პოპულაციური ნარგავები, რომლებიც ველურ ორქიდეებთან მეზობლად იზრდებიან, და ხელოსანი ბამბუკის ცოცხით, რომელიც ერთი მოძრაობით ყლორტების მცირე ჯგუფს ხელოვნების ნიმუშად აქცევს. ეს ჩაი მომთმენს აჯილდოებს: მიეცით მას სწორი წყალი, სწორი ტემპერატურა — ის კი სამი არომატით გიპასუხებთ: პირველსავე ჩასუნთქვაზე, პირველ მოსვლაზე და ხანგრძლივ, ნათელ გემოს შემდგომ.